Krwinki białe - Centella

Idź do spisu treści

Menu główne

Krwinki białe

Krew człowieka > Budowa krwi

Krwinki  białe  ( Leukocyty )

Leukocyty są podstawowym elementem układu odpornościowego. Są niemal bezbarwne i mniej liczne od erytrocytów, posiadają zdolność ruchu, są większe od krwinek czerwonych a w ich komórkach występuje jądro.       Leukocyty  mają swój własny metabolizm i możliwość podziału. Żyją od kilku dni (granulocyty) nawet do 20 lat (limfocyty B pamięci immunologicznej). Ich zadaniem jest między innymi ochrona organizmu przed patogenami takimi jak wirusy, bakterie, pasożyty, grzyby. Ich funkcja odpornościowa realizowana  przez fagocytozę czyli pochłanianie i trawienie patogenów oraz odporność swoistą czyli wytwarzanie przeciw ciał. Normy liczby leukocytów we krwi dorosłego człowieka wahają  się od 4000 do 10000 leukocytów/mm3. U dzieci ich liczba jest zwiększona. W warunkach fizjologicznych, np. po obfitym posiłku, wysiłku fizycznym ich liczba również jest zwiększona.Zmniejszona liczba leukocytów we krwi określana jest terminem leukopenia, natomiast zwiększona hiperleukocytoza lub potocznie leukocytoza.Leukocyty możemy podzielić ze względu na zróżnicowanie budowy i funkcji  na:
• granulocyty
• agranulocyty

Granulocyty dzielimy na:
- neutrofile ( granulocyty obojętnochłonne) stanowią 50-60% krwinek białych krwi obwodowej, mają wielopłatowe jądro (2-5 płatów), żyją we krwi kilka godzin. Zasadniczą ich funkcją jest niszczenie mikroorganizmów dzięki zdolności chemotaksji (przemieszczania komórek w kierunku bodźca), adhezji (przylegania), fagocytozy i zabijania fagocytowanych patogenów. Granulocyty obojętnochłonne stanowią pierwszą linię obrony, szczególnie przeciw bakteriom. Niszczenie bakterii sfagocytowanych może odbywać się z udziałem tlenu (H2O2), lub beztlenowo z udziałem laktoferyny i lizozymu oraz proteaz.
- eozynofile (granulocyty kwasochłonne) stanowią 1-6% krwinek białych, łatwo je rozpoznać , gdyż mają duże ziarnistości cytoplazmatyczne i zwykle dwupłatowe „okularowe” jądro, wykonują takie same funkcje jak neurofile, biorą udział jako komórki efektorowe w zależnym od przeciwciał procesie niszczenia jaj i larw pasożytów, zobojętniają uwalniane mediatory zapalenia. Przyciągane są przez czynniki uwalniane przez komórki tuczne, fagocytują kompleksy antygen–przeciwciało, uwalniają enzymy, które rozkładają mediatory reakcji alergicznych, regulując natężenie tych reakcji. Wzrost zawartości granulocytów eozynofilnych (eozynofilia) świadczy o reakcjach alergicznych lub zakażeniu pasożytami.
-  bazofile ( granulocyty zasadochłonne) i komórki tuczne (mastocyty) w tkankach stanowią poniżej 1% krwinek białych krwi obwodowej. Zawierają duże ziarnistości barwiące się na fioletowo, mogące przysłaniać jądro w kształcie koniczyny. Pośredniczą w reakcjach nadwrażliwości typu anafilaktycznego, opłaszczone przez IgE bazofile ulegają degranulacji z uwalnianiem histaminy i heparyny oraz białek grupy cytokin, regulują reakcje zapalne. Komórki tuczne tkanek (mastocyty) przypominają morfologicznie bazofile.
Agranulocyty dzielimy na:
- limfocyty
- monocyty
Limfocyty stanowią 15-40% krwinek białych we krwi obwodowej. Wyróżnia się dwa zasadnicze typy limfocytów: Limfocyty T i Limfocyty B.
Limfocyty T (grasiczozależne- dojrzewają w grasicy)  warunkujące odporność komórkową. Wyróżniamy trzy typy limfocytów T:
Limfocyty Th (pomocnicze) powodują odpowiedź immunologiczną organizmu ,        limfocyty Tc(cytotoksyczne) odpowiadają za niszczenie wirusów oraz komórek nowotworowych,  limfocyty Ts (supresorowe) czyli regulujące powodują stabilizację reakcji odpornościowej organizmu. Ich niedobór wzmaga alergię.                                                                      Limfocyty B (zależne od szpiku kostnego), warunkujące odporność humoralną. Największą subpopulację stanowią limfocyty B2 i B1.
Najważniejszą funkcją limfocytów B jest produkcja przeciwciał (immunoglobulin, Ig) różnych klas. Przeciwciała występują w formie związanej na powierzchni limfocytów B i pełnią wtedy funkcję ich receptorów lub znajdują się w postaci wolnej w płynach ustrojowych, a więc biorą udział w odpowiedzi typu humoralnego (z łac. humor — płyn).Limfocyty B2 uczestniczą głównie w obronie nabytej i z pomocą limfocytów T przechodzą takie procesy jak przełączanie odpowiednich  przeciwciał i rozpoznawanie antygenów. Komórki B1 są postrzegane jako zaangażowane w odporność wrodzoną. Nie potrzebują sygnałów z limfocytów T, a głównymi antygenami, na które reagują, są glikozydy błonowe, charakterystyczne dla wielu czynników infekcyjnych. Komórki B1 spontanicznie wydzielają przeciwciała IgM [1]. Dodatkowo przeciwciała wytwarzane przez podklasę B1 charakteryzują się niskim powinowactwem, ale są bardzo specyficzne - określone przeciwciało może wiązać kilka różnych antygenów. Limfocyty krążąc we krwi nie dzielą się, jednak poza krążeniem, pod wpływem stymulacji antygenowej mogą intensywnie się dzielić. Limfocyty podlegają recyrkulacji tzn. przechodzenia z krwi do tkanek i ponownie do krwi. Takich właściwości nie posiadają granulocyty.
Monocyty również zaliczamy do agranulocytów, stanowią 2-10% krążących krwinek białych. Żyją kilka dni. Są największymi komórkami krwi obwodowej, zawierają różnokształtne, często nerkowate jądro i szarawą, bezziarnistą cytoplazmę . Głównymi funkcjami tych komórek są : chemotaksja, fagocytoza, zabijanie mikroorganizmów. Są komórkami, które wędrując do tkanek przybierają postać makrofagów. Komórki tego układu odgrywają zasadniczą rolę w odporności nieswoistej i swoistej. Monocyty/makrofagi oddziaływują  na inne komórki, przede wszystkim komórki układu immunologicznego, przez wydzielanie substancji czynnych zwanych monokinami , do których m.in. należą: interleukina 1 (IL
1) oraz interferony.

Wróć do spisu treści | Wróć do menu głównego